Hvar á Íslandi er hægt að búa til róbóta?

Svar

Spurt er hvar hægt sé að búa til róbóta á Íslandi og gæti svarið verið jafn margbrotið og sá fjöldi róbóta sem mögulegt er að smíða. Það almennasta og víðtækasta er þó: „Heima hjá þér“.

Það er margt sem þarf að huga að ef smíða skal róbóta, en slíkar vélar eru misflóknar. Róbóta sem elt getur ljós má til dæmis smíða úr aðeins tveimur mótorum og ljósnemum, en til þess þarf hvorki mikla tæknikunnáttu né mikilfenglega aðstöðu. Sá tími, aðstaða, fjármagn og tækni sem þarf til verksins fer eftir markmiðum og umfangi smíðinnar. Mikilvægt er að gera sér grein fyrir þessum markmiðum áður en hafist er handa, þar sem oft getur reynst erfitt að bæta við eða breyta vélbúnaði eftir á.

Meðal helstu atriða sem huga þarf að er hvort nota skuli hugbúnað til að stýra róbótanum, hvernig hann ferðast um og síðast en ekki síst hvernig hann á samskipti við umhverfi sitt. Flóknustu róbótar samtímans, en ef til vill einnig þeir skemmtilegustu, eru róbótar í mannslíki. Slíkir róbótar kallast vélmenni og þurfa þau flest tölvu og hugbúnað til að stjórna öllum þeim mótorum sem knýja hendur, fætur eða aðra líkamsparta þeirra.


Robonova-vélmennin frá HiTec eru vinsæl meðal áhugamanna.

Flóknir róbótar byggja á nýjustu tækni og þurfa smiðirnir góða þekkingu, aðstöðu og tíma til verksins. Róbótatækni hefur fleygt gífurlega fram á undanförnum árum, bæði hvað varðar virkni og verð. Í mörg horn er að líta sé markmiðið að gera flókinn róbóta, til dæmis vélmenni sem stjórnað er af hugbúnaði. Til að auðvelda smíðar og flýta fyrir verkinu eru yfirleitt keyptir tilbúnir vélbúnaðarhlutar, annað hvort íhlutir sem settir eru saman eða jafnvel vélmenni í heilu lagi, til dæmis ef markmiðið er að leggja áherslu á hugbúnaðargerð, það er gervigreindina.

Nú til dags fást ýmiss konar róbótar á veraldarvefnum sem hægt er að bæta og breyta eftir þörfum. Þetta fyrirkomulag getur hentað bæði byrjendum og lengra komnum; staðlaður búnaður tryggir yfirleitt að upplýsingar um róbótann, leiðbeiningar eða annars konar aðstoð sé aðgengileg á vefnum. Í ljósi þess ætti ekkert að vera því til fyrirstöðu að heimilið geti reynst hið besta rannsóknarsetur fyrir róbótasmíðar.

Vanti fyrstu hjálp við smíðarnar ber helst að nefna námskeið og keppni í bílskúrsgervigreind, sem eru árlegir viðburðir á vegum Gervigreindarseturs Háskólans í Reykjavík. Á námskeiðunum gefst almenningi færi á að hitta nemendur og starfsfólk Gervigreindarsetursins, hlusta á kynningarfyrirlestra um róbóta og gervigreind auk þess að geta sótt sér ráðgjöf um róbótasmíðar og forritun. Keppnin er tilvalinn staður til að skoða íslensk róbóta- og gervigreindarverkefni og kynnast fólki með svipuð áhugamál.

Frekara lesefni á Vísindavefnum

• Er hægt að stjórna þjörkum með huganum? eftir Kristin R. Þórisson.
• Er líklegt að mönnum takist að framleiða greind vélmenni? eftir Kristin R. Þórisson.
• Hvað er gervigreind? eftir Ara K. Jónsson.
• Hvað er yrki eða botti? eftir Hrafn Þorra Þórisson.
• Hvenær koma vélmenni sem geta hjálpað fólki? eftir Hrafn Þorra Þórisson.
• Hver fann upp fyrsta vélmennið? eftir Ulriku Andersson.

Frekara lesefni og mynd

• Bílskúrsgervigreind.
  
• Gervigreindarsetur HR.
  
• Active Robots, selur róbótasett.
  
• RoboSavvy, vefverslun með vélmenni.
  
• Tribotix, selur róbótasett.
  
• Róbóti. ISIRWiki. Skilgreiningar á mismunandi tegundum róbóta.
• Mynd: Hi-res RoboGames Photos. RoboGames. Myndin er birt undir Creative Commons leyfi.