Af hverju er ekki i í sögninni mega eins og í sögninni eiga?

Svar

Sagnirnar eiga og mega eru báðar núþálegar sagnir en höfðu upprunalega ekki sama sérhljóð í rót. Í eiga hefur rótarsérhljóðið líklegast verið -ai-, samanber gotneska orðið aigan sem merkir ‘eiga’ (á fornnorrænni rúnaristu kemur fram orðmyndin aih = á). Í öðrum germönskum málum má nefna færeyska og nýnorska orðið eiga, hin sænsku ega, äga, danska eje, fornenska orðið âgan og hið fornháþýska eigan.

Ef litið er á sögnina mega þá er hún einnig til í færeysku sem mega, í nýnorsku, dönsku og sænsku sem må (í fornsænsku magha, mogha, forndönsku mugha, mughu), fornsaxnesku mugan, fornháþýsku magan, mugan og gotnesku magan. Upphaflega rótarsérhljóðið hefur líklega verið -a- eins og í gotnesku. Sérhljóðin -u- og -o- í austurnorrænum málum (sænsku og dönsku) og vesturgermönsku málunum eru hugsanlega til komin fyrir áhrif frá öðrum sögnum. Í íslensku er sérhljóðið -e- mögulega til komið vegna áhrifa frá viðtengingarhætti.

Heimildir

• Adolf Noreen. 1903. Altisländische und altnorwegische Grammar. Halle.
• Ásgeir Blöndal Magnússon. 1989. Íslensk orðsifjabók. Reykjavík.