Fita og kolvetni eru gerð úr sömu frumefnum, en hvað er ólíkt með þeim?

Svar

Kolvetni eru gerð úr frumefnunum kolefni (C), vetni (H) og súrefni (O), rétt eins og fita. Uppröðun frumefnanna og innbyrðis hlutföll eru aftur á móti mismunandi. Kolvetni eru gerð úr kolefnishring sem á hanga vetnis- og súrefnisfrumeindir.

Fituefnið þríglýseríð, sem er algengasta fæðufitan, er gert úr þremur fitusýrum sem hanga á glýserólgrind. Fitusýrurnar eru úr kolefniskeðju og á henni hanga vetnisfrumeindir. Fitusýrurnar eru festar við glýserólgrindina með estertengjum sem innihalda súrefni.

Mun fleiri vetnisfrumeindir hanga hins vegar á kolefniskeðju fitusýranna en á kolefnishring kolvetna, sem gerir að verkum að oxunarstaða fitu er mun hærri en kolvetna. Fita inniheldur þar af leiðandi mun meiri orku en kolvetni.

Frekara lesefni á Vísindavefnum:

• Hvað eru sykrur? eftir Þuríði Þorbjarnardóttur