Lækkar krónan ef vextir banka hækka?

Svar

Sambandið á milli vaxta á Íslandi og gengis krónunnar er frekar þannig að krónan styrkist gagnvart öðrum gjaldmiðlum þegar vextir hérlendis hækka en veikist ef vextirnir lækka. Það sama á raunar við um aðra gjaldmiðla, að öðru jöfnu styrkist gjaldmiðill sem býr við fljótandi gengi ef vextir á lánum í gjaldmiðlinum hækka.

Skýringin á þessu er tiltölulega einföld. Þegar vextir í krónum hækka, til dæmis vegna aðgerða Seðlabankans, þá vilja færri taka lán í krónum en fleiri veita lán. Þá verður hagstæðara en ella að taka lán í erlendum myntum, skipta þeim peningum yfir í krónur og lána í krónum. Þetta þýðir að erlendur gjaldeyrir streymir til landsins og er þar skipt yfir í krónur. Aukið framboð á erlendum gjaldeyri veldur því að verð hans lækkar - en það þýðir að gengi krónunnar hækkar. Hægt er að líta á gengi krónunnar sem verð erlendra gjaldmiðla í krónum, þegar verð þeirra lækkar, þá hækkar gengi krónunnar.

Hægt er að líta á gengi krónunnar sem verð erlendra gjaldmiðla í krónum, þegar verð þeirra lækkar, þá hækkar gengi krónunnar.
Fleira hefur áhrif á gengi krónunnar en vextir á hverjum tíma, til dæmis væntingar manna um gengi síðar meir og um vexti og verðbólgu hérlendis og erlendis í framtíðinni.

Frekara lesefni á Vísindavefnum:

• Hvað er framvirkt gengi og hvernig tengist það vörðu og óvörðu vaxtajafngildi? eftir Gylfa Magnússon
• Hvert er gengi krónunnar? eftir EDS
• Hvers vegna hækkar gjaldeyrir um þriðjung ef gengisfelling er 25%? eftir Gylfa Magnússon

Mynd:

• ZiPhone's Blog. Sótt 21.4.2008.

Spurningin í heild sinni hljóðaði svo:

Lækkar krónan ef vextir banka hækka? Mér hefur alltaf þótt þetta öfugsnúið.